پس از رد پیشنهاد ایران برای پایان دادن به جنگ توسط دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا روز یکشنبه در مصاحبهای تلفنی عکس تفریحی سرگرمی با اکسیوس اعلام کرد که انتظار دارد مذاکرهکنندگان آمریکایی این هفته گفتوگوهای بیشتری با ایران داشته باشند.
قطر و دیگر میانجیگران منطقهای در تلاشند تا مذاکرات بین آمریکا و ایران را احیا کنند، اما دو طرف در مسائل کلیدی اختلاف نظرهای عمیقی دارند.
تأکید آمریکا بر امتیازات هستهای ایران
در حالی که ایران تمایل دارد هرگونه گفتوگو بر موضوع تنگه هرمز و محاصره دریایی آمریکا متمرکز شود، دولت ترامپ خواستار آن است که ایران با امتیازات هستهای موافقت کند.
دو منبع منطقهای اظهارات ترامپ درباره گفتوگوهای بیشتر در این هفته را تأیید کرده و گفتند که انتظار میرود دور دیگری از مذاکرات غیرمستقیم میان آمریکا و ایران، احتمالاً از روز دوشنبه، برگزار شود. با این حال، مشخص نیست که آیا این شکافها قابل پر شدن هستند یا خیر.
ترامپ گفت: «انتظار دارم [این هفته] گفتوگوهای بیشتری با ایران داشته باشیم. آنها میخواهند توافقی انجام دهند، اما این توافقی نیست که من میخواهم انجام دهم. این همان چیزی است که شاید یک سال پیش با آن موافقت میکردیم. آنها بیش از حد توان خود را به رخ کشیدند.»
در پاسخ به این سوال که آیا در حال بررسی ازسرگیری حملات علیه ایران است، ترامپ اظهار داشت: «من همیشه به آن فکر میکنم.»
ترامپ همچنین اشاره کرد که ارتش آمریکا در حال حاضر تسهیلکننده انتقال حجم زیادی از نفت از تنگه هرمز است. او افزود که در آخر هفته، بیشترین مقدار نفت از زمان آغاز جنگ از این تنگه عبور کرده است؛ رقمی بیش از ۲۰ میلیون بشکه.
یک مقام دفاعی آمریکا نیز ادعای ترامپ را تأیید کرد و گفت که شب جمعه ۲۲ میلیون بشکه نفت از این تنگه صادر شد.
فرستادگان آمریکا، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، سهشنبه گذشته در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک، دور جدیدی از مذاکرات غیرمستقیم را با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، برگزار کردند.
مقامات قطری نیز در این مذاکرات حضور داشتند و پیامها را بین دو طرف رد و بدل کردند.
عراقچی شرایط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات هستهای را به ویتکاف و کوشنر ابلاغ کرد.
ایران پیشنهاد داد که اگر آمریکا محاصره دریایی خود را لغو کند، تحریمهای فروش نفت را بردارد و آتشبس را در سراسر منطقه دوباره برقرار کند، این کشور تنگه را ظرف یک هفته بازگشایی و مذاکرات هستهای را از سر خواهد گرفت.
ترامپ شنبه پیشنهاد ایران را رد کرد. اما یک مقام آمریکایی و دو منبع منطقهای به اکسیوس گفتند که میانجیهای قطری برای تلاش جهت دستیابی به توافق، دیپلماسی رفتوآمدی را ادامه میدهند.
دیدار نخست وزیر قطر با رئیسجمهور ایران
روز پنجشنبه، نخستوزیر قطر در نیویورک با رئیسجمهور ایران دیدار و درباره توافق بالقوه با دولت ترامپ گفتوگو کرد.
اندکی پس از آن، مقامات ارشد قطری با ویتکاف دیدار کرده و او را در جریان امور قرار دادند.
یک منبع منطقهای آگاه به مذاکرات غیرمستقیم گفت که میانجیهای قطری پیشنهاد اولیه ایران را با هر دو طرف بررسی کردند و یک پیشنهاد سازشی برای بررسی در اختیار دو طرف قرار دادند.
در آخر هفته، میانجیهای قطری بهطور جداگانه با مذاکرهکنندگان ایرانی و آمریکایی درباره تغییرات متن رفتوآمد داشتند.
انتظار میرود میانجیهای قطری احتمالاً از روز دوشنبه بهطور جداگانه با عراقچی و ویتکاف دیدار کنند.
عراقچی یکشنبه به NBC گفت که با وجود رد پیشنهاد ایران از سوی ترامپ، ایران همچنان خواستار راهحل دیپلماتیک است.
او افزود که انتخابات میاندورهای بخشی از محاسبات ایران نیست و گفت: «ما فقط به منافع ملی خود اهمیت میدهیم. آماده مذاکره هستیم.»
عراقچی همچنین اظهار داشت: «اگرچه از رئیسجمهور ترامپ شنیدیم که این توافق را رد میکند… ما همچنان منتظر پاسخ رسمی از طریق میانجیها هستیم.»